Serija apologetična čęsť 1: Terminologija

Kråtky vvod v azbukų: Sej tekst jest napisany v bogatejšej ortografiji (Naučny Međuslovjansky Pravopis).

Bukva „đ” odpovědaje „dž”.
Bukvy „ų” i „ę” to veliky i maly jus.
Bukva „å” to bukva posrěd „a” i „o”.
Bukvy „ń”, „ś” i „ć” to mękke „n”, „s”, „c”.
Rešta gramatiki jest prědstavjěna na http://interslavic-language.org/doc/ns-pregled.pdf

Alternativne varianty slov (bliznoznačne slova) sųt podane v kvadratnyh zatvorkah: [].

—————————————————-

Novy prědmet bųde dobro načati od čestigodnej analizy několikih važnyh pojęťj. Dozvoli to naznačiti [dogovoriti, ustaliti] sposob upotrěbjańja [uživańja] něktoryh slov – tyh, ktore uvjereno bųdųt prigoditne [koristne] v bųdųćnosti – a tom samom dozvolji to izběgti nedoråzuměńj. Sej vpis ma formų spisoka prostyh tvŕdeńj, ktore v tom pomogųt; tvŕdeńj, v ktoryh oglåšam ili opravdyvam někoje očevidne dla mene fakty. Na konec prědstavjų proste poslědstvje [zaklučeńje], k ktoremu one fakty provodijųt.

1.1. Ljudi imajųt uběđeńja [uvěrjeńja; pl,uk: ~przekonania, cz,sk: ~presvedčenia]

Rěč o tvŕdeńjah takyh ako „Jesm uvěrjen že X”. Cělj i smysl uběđeńj to kako možno točnějše [akuratnějše] odbiťje [odražavańje] někakyh pravd o světu.

1.2 Uběđeńja mogųt byti pravdive ili ne.

Jestli Tvoje uběđeńje [uvěrovańje] stoji v protivrěčnosti s pravdojų o světe, to jest ono falšive [ložne]. Sorry, bro! xD

1.3 Uběđeńja mogųt byli dobro opravdane ili ne.

Bųdų uživati zaměnno terminov opravdane, uråzuměne, råzumne i racjonalne. Ne govorujų tu o uběđeńjah racjonalistyčnyh (takyh, ktore iz svojej definiciji sųt protivne někojim světoględom) ni o racjonalizmje ako o protivnosti empirizma. Racionalnosť råzumijų ako protivnosť ignoranciji; uběđeńje racjonalne jest obyčajno poddŕžane dovodami [dokazami] ili argumentami, ktore približajųt nas k pravde. Itak, točno govorųće, prěz uběđeńja dobro opravdane råzumijų ovakě, ktore sųt poddŕžane metodojų racjonalnojų, to jest takojų, ktora (iz svojej definiciji) maksimalizuje šanse dostańja [polučeńja] pravdivyh uběđeńj i minimalizuje pravdopodobnosť dostańja blųdnyh [hybnyh] uběđeńj.

2.1 Ljudi sųt vsegda uběđeni, že jih vlastne [sobstvene] uběđeńja sųt pravdive.

Nadějam sę, že to očevidne. Uzrite jednakože punkt 2.4.

2.2 Ljudi sųt vsegda uběđeni, že jih vlastne uběđeńja sųt racionalne.

Toj punkt može izdavati sę spornym. Ciž něktoryje ljudi ne odstrånjajųt racjonalnosti svědomo, aby vměsto njej obraćati sę k irracjonalnoj čęsti uma (na priklad emocijom)? Či ne moglby někto skazati „X jest racjonalne, ale s obzirom [iz vozględa] na svoje prědčuťje domněvajų čto Y”? Jednako pamętajmo [pomnijmo] o našej definiciji. Podolg njej, racjonalnosť jest ničem inym ako drågojų k pravdě, koristnym instrumentom dostańja pravdivyh uběđeńj. Zato že nemožlive jest věrovanje v pravdivosť tezy jednovrěmenno verojųći že dråga k pravdě vodi inamo [inde], vidimy, že vsekto – iz logičnoj neobhodimosti – věruje v racjonalnosť vlastnogo uběđeńja. Jednako, někto može uznavati čustva i emocije ako racjonalnojų osnovų i dobre opravdańje svojih vozględov, a inokto bųde bolje skeptičny v toj materiji. V kakoj měrě my dolžni zavisati od čustva, nehaj bųde kvestijų otvorjenų.

2.3 Ljudi mogųt sųmněvati v svoje uběđeńje.

To označaje: mogųt ne byti vpolno uvěrjeni v svoje uběđeńje.

2.4 Ljudi mogųt byti uběđeni, že ne vse jih uběđeńja sųt pravdive.

My usilujemo poznati pravdų i hoćemo iměti pravdive uběđeńja. Jednako jest krajno malo pravdopodobno, že učinim to absolutno bezblųdno – zato mųdry člověk imaje svědomosť, že mnogo iz jego uběđeńj jest ošibkovyh [nepravdivyh], ne znajųći jednako, koje iz jego uběđeńj sųt tymi ošibkovymi. Inymi slovami, taky člověk priznaje: „Ja ne jesm neošibny [bezblųdny]”.

3.1 Daže [navet, čak], dobro opravdane (racjonalne) uběđeńje može byti nepravdive, a neracjonalne može okazati sę pravdivym.

Racjonalnosť jedino maksimalizuje šanse uspěha [udači], ale jego ne garantovaje. Među inymi tomu, že naša informacija jest obyčajno nepolna.

3.2 Jestli dvoje ili bolje ljudi imajų vzajemno protivrěčne uběđeńja, to jednako vse iz njih mogųt byti racjonalne.

Ovi ljudi mogųt vladati [posědati] inojų informacijų.

4. Ako „Uběđeńje o blųdnosti inoktovego [inočijego] sųda” råzumějemy nastųpajųćijų situacijų: A jest uvěrjen že X, a takože B tvŕdi [glåsi] že ne-X. To gda govorim, že A věruje, že B jest v blųdu v materiji X.

5. Věda jest to pravdive, dobro opravdane uběđeńje.
Odnesų sę k „tripartite analysis” [1,2]. Kontrpriklady Gettiera zignorujų ako krajno marginalne i neznačne, a s nagornojų definicijų bųdų obhoditi sę jedino ako s približenym značeńjem slova věda.

Tym

Kaka jest prikladova upotrěbimosť sej analizy?

Od prijateljev ja jesm čęsto slyšal, že „jestli byh věra 

hristijanska byla ili mogla byti podporjena logičnymi argumentami, to ne byla byh ona věrojų” ili „Ja jesm uběđena, že Bog jestvuje [egzistuje], tomu že v to věrjų, ne zato, že imajų někake opravdańje”.

Ovaky [sej] blųd konceptualny jest dlja mene cělkom očevidny. Ja jesm objasnil iz samyh značeńj slov, že vsekto věruje v racjonalnosť svojego uběđeńja. Zato že věra religiozna jest osoblivoj systemoj uběđeńj, vsekto věręći [vśaky věrnik] věruje v racjonalnosť věry. Pospěšajų jednako s objasnjeńjem, že takove zaklučeńje [konkluzija] samo v sobě ne izključaje sformulovańj [rěčeńj], sortu „Moja věra jest opravdana privatno (np. na osnově intuiciji) i ne mogų poděliti sę s nikom tym opravdańjem””

O čim bųde slědny vpis s seriji?

V slědujųćim vpisu råzględějų tako zvane „rěčeńja Moore’a”, ktore mogųt iměti někoje značeńje dlja mojej råzpravy.

Prěvod: Tymoteusz Miara

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s